Finlandia experimenta coa Renda Básica

Pode a Renda Básica aumentar o emprego e simplificar o sistema da seguridade social? O Goberno de centro-dereita finés propúxose contestar a esta pregunta nun prazo de dous anos.
Helsinqui - ©Wikipedia

Non é universal nin é completamente incondicional, pero é unha solución imaxinativa e será unha referencia obrigada para a economía crítica. De momento, é pouco máis que un experimento, que durará até o 31 de decembro de 2018 e que involucrará a 2.000 persoas escollidas de forma aleatoria entre os solicitantes de emprego. Desde o 1 de xaneiro, Finlandia converteuse no primeiro país europeo en ensaiar a posta en marcha dunha Renda Básica, unha proposta que moitos economistas defenden como a solución máis racional e xusta á crise do emprego –a crise económica– que atenaza a Europa desde, polo menos, 2008.

Mediante a introdución desta Renda Básica, que non é universal –xa que exclúe por razóns de idade e só selecciona a solicitantes de emprego–, preténdese comprobar se o ingreso motiva aos desempregados a buscar un traballo acorde cos seus intereses e capacidades, como defenden os grandes teóricos do Basic Income. O obxectivo, segundo o Goberno finés, de centro dereita, é triplo: reducir a burocracia, atallar a pobreza e impulsar o emprego.

Para iso, o Goberno achegará un ingreso de 560 euros a cada un deses 2.000 “coellos de indias”, cuxo rango de idade estará entre os 25 e os 58 anos. Esa cantidade restarase dos outros beneficios sociais que perciban. O director de Kela anunciou que a proposta pode ser ampliada a outros grupos de baixos ingresos, como os autónomos e os traballadores a tempo parcial.

O país báltico mantén un complexo sistema de axudas sociais que, segundo detectou o Instituto da Seguridade Social finés (Kela) pode desincentivar a procura activa de emprego dalgúns dos 213.000 empregados (o 8% da poboación) que se atopa no desemprego. Agora, exponse construír un “novo modelo de seguridade social”, segundo Kela.

O ingreso que acaba de entrar en vigor impulsará aos perceptores, segundo o Goberno, a aceptar traballos de baixos salarios e a tempo parcial que non aceptarían doutro xeito por medo a perder algunhas das axudas preexistentes, segundo o Goberno. O ingreso non se retira se se atopa un traballo.

Nun país con múltiples axudas sociais e un Estado de benestar robusto, a clave da proposta reside na aproximación á incondicionalidade: o Goberno non examinará onde han ir a parar os 560 euros entregados. Nin facturas, nin recibos, nin exames. Tampouco estarán suxeitos a ningún imposto directo. Isto diferencia o proxecto posto en marcha en Finlandia doutras axudas, como a que mantén a Comunidade Autónoma Vasca no Estado español ou os subsidios condicionados existentes en países como Reino Unido.

Con todo, como defende a economista Frances Coppola en Forbes, a medida sáltase algunhas das potencialidades do concepto de Renda Básica, ao asociar a iniciativa ao aforro das prestacións sociais por parte do Goberno finés.

No Reino de España, un equipo formado por Daniel Raventós, Jordi Arcarons e Lluís Torrens avanzaron os datos dun estudo no que calculan que mediante unha reforma do imposto sobre a renda das persoas físicas (IRPF) é posible financiar unha renda básica que cubra os case 7.500 euros que marcaron o limiar da pobreza no ano que se tomou de modelo para o estudo.

Diagonal 

Categorías
Uncategorized

RELACIONADAS